A A A

Do rzędu kazuarowatych

należą dwie rodziny: kazuary i emu . Są to silne, krępe ptaki o uwstecznio-nych skrzydłach i nogach typowych dla gatunków biegających. Kazuary mają masywny wygląd, ważą około 100 kg i wyróżniają się niesłychanie silnymi nogami. Ich upierzenie jest ciemne, szyja i głowa są nagie, a na szczycie głowy znajduje się hełmiasty wyrostek pokryty rogową substancją, większy u samców niż u sarniej Na uwstecznionych skrzy­dłach zamiast lotek wyrasta 5 długich rogowych prętów. Ojczyzną tych ptaków są wilgotne lasy Nowej Gwinei i przyległych wysp. Biegają one szybko, dobrze skaczą, a w razie niebezpieczeń­stwa poruszają się ogromnymi krokami. Składają 3-6 zielonych jaj o szorstkiej powierzchni, których ciężar przekracza 500 g. Za gniazdo służy zagłę­bienie w ziemi, w którym samce wysiadują jaja złożone przez kilka samic w jednym miejscu. Kazuar hełmiasty (Casuarius casuarius) osiąga wysokość do 1,5 m i dźwiga na głowie wy­soki hełm rogowy o gąbczastej wewnętrznej struk­turze. Bardzo silne nogi opatrzone są trzema pal­cami, z których wewnętrzny uzbrojony jest w nie­zwykle silny i długi pazur. Stanowi on bardzo groźną broń, którą kazuar ciężko rani swoich wrogów . Upierzenie jest prawie czarne, od którego odbija naga szyja o dwóch długich płatach skórnych na przodzie. Przednia część szyi jest nie­bieska, a tylna czerwona.Jedynym gatunkiem drugiej rodziny jest emu zamieszkujący Australią i Tasmanię. Jest on spokrewniony z ka-zuarem, ale brak mu hełmu rogowego na głowie i płatów skórnych na szyi, która jest upierzona, podobnie jak i głowa. Emu osiąga 1,5 m wysokości i waży do 50 kg. Upierzenie jest brązowe, na gło­wie czarne. Krótkie, uwstecznione skrzydła zwisają po bokach ciała ku dołowi. Emu jest wraz z kangu­rami charakterystycznym mieszkańcem stepów Australii. Samica składa 10-12 ciemnozielonych jaj. które wysiaduje samiec, od czasu do czasu zmie­niany przez samicą. Co do przynależności systematycznej kusaków istnieje wśród ornitologów różnica poglądów. Barwą upierzenia i kształtem przypo­minają one kuraki, ale cechami morfologicznymi zbliżone są do omówionych poprzednio rzędów. Przeciętnie osiągają one wielkość małej kury, mają niewielką głowę, cienką szyję i niezbyt wysokie nogi. Upierzenie jest u obu płci rudobrązowe, ciemno nakrapiane i prążkowane, co stanowi ubar­wienie maskujące, chroniące kusaki przed wroga­mi. Ma to wielkie znaczenie, ponieważ latają one słabo i szybko się męczą. Każda samica ma wielu samców, którzy troszczą się o złożone jaja i pisklęta. Kusaki są aktywne w nocy, dzień spędzają w ukry­ciu. Ich ojczyzną są lasy i stepy Ameryki Południo­wej, gdzie żyje około 60 gatunków. Tinamu , mający 40 cm długości, tyje w sawannach Argentyny oraz połud­niowej i południowo-wschodniej Brazylii. Lata słabo, ale może trzykrotnie przebyć odległość 1200 m. Grzbiet jego jest szarobrązowy z czarnymi pręgami, wierzch głowy ciemny, lotki pierwszego rzędu rudobrązowe, a spód ciała żółtorudy. Nothuro maculosa przypomina w dużym stopniu naszą przepiórkę. Wierzch jego ciała jest jasno-brązowy, nakrapiany czarnymi i brunatnymi plam­kami. Żyje w stepach południowej Brazylii i Para­gwaju.obej­muje ptaki wodne średniej wielkości, przeważnie o ciemnym upierzeniu. Mają one długą szyję i długi wąski dziób, którego górna część jest zagięta hako­wato. Krótkie nogi są silnie przesunięte ku tyłowi. 30 gatunków kormoranów zamieszkuje wszystkie części świata, zarówno brzegi mórz, jak i wody słodkie. Ich główne pożywienie stanowią ryby, po które kormorany nurkują pod powierzchnię wody. Pod wodą poruszają się uderzając równocześnie obu nogami ku tyłowi. Skrzydła trzymają przy tym nieco odsunięte od ciała, a sterują ogonem. W wy­jątkowych przypadkach osiągają w nurkowaniu głębokość do 20 m. Ponieważ pod skórą kormorany nie mają komór powietrznych, a w kościach znaj­dują się niewielkie przestrzenie wypełnione po­wietrzem, ptaki te dość łatwo zagłębiają się w wodzie.Kormoran czarny osiąga wielkość gęsi (91 cm długości). Ubarwienie do­rosłych ptaków jest czarne z zielonkawym poły­skiem, jedynie podbródek i policzki są białe. Po­ czynając od stycznia zaczynają pojawiać się na szyi wąskie białe piórka, na głowie tworzy się wydłu­żony czubek z piór, a na podbrzuszu biała plama , Młode ptaki są brązowe, a spód ciała mają biały. Kormoran czarny zamieszkuje Europę, Azję, Afrykę, północnowschodnią Kanadę, Australię i Nową Zelandię. Gnieździ się w wielkich koloniach na brzegach mórz, ale również nad rzekami i zbior­nikami wody słodkiej, a w Azji nawet nad jeziorami górskimi położonymi na wysokości 3 tys. m. Gniazda umieszczone są z reguły na wysokich drzewach . Samica znosi 3-5 niebieskozielonych jaj. które są wysiadywane na zmianę przez rodzi­ców. Pisklęta są początkowo karmione rybami mocno nadtrawionymi w organizmie rodziców, a później rybami świeżymi z wola dorosłych pta­ków. W niektórych okolicach ptaki te są tępione jako szkodniki w gospodarce rybackiej Znacznie mniejszy od poprzedniego kormoran mały w szacie letniej ma ciemnorudą głowę, a resztę ciała po­krytą zieionoczarnymi piórami z wyraźnymi pla­mami. Dziób jest krótszy niż u kormorana czar­nego . Zasięg tego ptaka obejmuje tereny od Europy wschodniej, przez Azję Mniejszą do wschodniej Persji i Azji środkowej. Kolonie gniazdowe znajdują się wyłącznie nad wodami słodkimi. Najbardziej na zachód wysunięte miejsca lęgowe znajdują się na Węgrzech. Niewielki kormoran południowoamerykański żyje na brzegach rzek i jezior oraz na wybrzeżu morskim Ziemi Ognistej, sięgając ku północy do dorzecza Missisipi. Gnieździ się również na wyspach Zatoki Meksykańskiej.