Reklama
transkrypcje
A A A

Bażanty

Samce i samice bażanta Wallicha różnią się od siebie bardzo nieznacznie ubarwieniem. Panują w nim kolory brązowe, rdza­we i szare, tak że ogólnie ubarwienie ich mołna określić jako maskujące. Pióropusz samca jest dłuższy niż samicy. W okresie rozrodczym samiec ma tylko jedną samicę i bierze udział w wychowy­waniu młodych. Ojczyzną tego gatunku są góry od północno-zachodnich Himalajów do Nepalu, gdzie spotkać go moina na wysokości 1200-1300 m n. p. m. U bażantów długoogonowych brak jest pióro­pusza i piórka na uszach, natomiast samce mają długie, płaskie, prążkowane ogony. Są to na ogół niezwykle pięknie ubarwione ptaki, których oj­czyzną jest Azja południowa i południowo-wschod­nia. Podczas toków nadymają one szyję, stroszą na niej pióra, biją skrzydłami i rozpościerają długi ogon. Parkowe tereny wschodnich Chin na połud­nie od rzeki Jangcy zamieszkuje bażant Elliota którego podstawowe ubarwienie jest brązowobiałe. Do większych gatunków należy bażant królewski mieszkaniec wyżyn i gór środkowych i północnych Chin. Zasadnicze ubarwienie koguta jest złotobrązowe, pojedyncze pióra są czarno obrzeżone, a na głowie ma on czar­no-biały rysunek. Samiec może mieć do 2 m dłu­gości, z czego 1,5 m przypada na białoszary, ciemno prążkowany ogon. Kura jest rdzawobrązowa z ciemnym rysunkiem Na swobodzie bażant królewski żyje w małych stadkach, a w czasie toków oddzielają się pojedyncze pary. Niekiedy jeden samiec ma więcej samic. W Europie w wielu okoli­cach hoduje się ten gatunek jako ptaka łownego. Bażant łowny jest obecnie, w Europie powszechnie znany jako ptak łowny. Jego właściwa ojczyzna znajduje się jednak w umiar­kowanej strefie Azji - od Kaukazu na zachodzie po Ussuri, Mongolię i Chiny na wschodzie. Na tym ogromnym obszarze występuje 31 ras geograficz­nych, które dość wyraźnie różnią się od siebie ubarwieniem. Znad rzeki Phasis w Kolchidzie, od której pochodzi nazwa rodzajowa, już w starożyt­ności przeniesiono odmianę bez obroży na szyi do Grecji, skąd przy udziale człowieka rasa ta (Phasia­nus colchicus colchicus) rozprzestrzeniła się w znacz­nej części Europy. Jednakże przez przeniesienie ras z obrożą na szyi, przede wszystkim chińskiego ba­żanta obrożnego doszło w niektórych okolicach do wyparcia pierwotnej formy, tak że obecnie żyjące bażanty europejskie są mieszańcami różnych ras. Często występują wśród bażantów odmiany barwne, na~" przykład ciemne mutanty Gdy tylko stopnieje śnieg, nadchodzi czas toków bażancich. Samiec oznajmia swą obecność ochryp-łym „kok-kok kok-kok", podskakuje w górę i trze­pocze skrzydłami. Wysiadywaniem jaj, których w gnieździe jest na raz 8-12, jak również wycho­wywaniem młodych, zajmuje się wyłącznie samica W Japonii żyje bażant pstry versicolor) którego samiec ma przód ciała niebieskoczarny z zielonym. Bażanty właści­we trzymają się terenów o zaroślach typu parko­wego, w otoczeniu zbiornika wodnego, z wysokimi krzewami i pojedynczo stojącymi drzewami. Noce spędzają na drzewach. Podczas gdy u poprzednio omówionych bażantów ogon jest płaski, to u przedstawi­cieli rodzaju Chrysolophus ogon jest dachowato skle­piony. Należą tu niezwykle wspaniałe ptaki, których sam­ce noszą ozdobne wachlarzo-wate kołnierze. Bażant zło­cisty ma żółtą głowę, grzbiet i kuper, złoty kołnierz z czar­nymi obrzeżeniami pojedyn­czych piór i czerwony spód ciała. Samica natomiast jest szarobrązowa z ciemnym prążkowaniem Gatu­nek ten występuje w jasnych lasach górskich Chin, a unika gęstych puszcz. Bażant diamentowy występuje na zachód od za­sięgu poprzedniego gatunku. Jego kołnierz, spód ciała i ogon są białe z czarnymi prążkami i obrzeżeniami. wierzch głowy jest czar­ny, czub połyskuje czerwono, a żółto dół grzbietu. Górna część grzbietu i skrzydła są czarne. W trakcie zalotów samiec rozpościera kołnierz, tańcząc wokół samicy i imponując jej ozdobnymi piórami. Paw ma wśród wszy­stkich kuraków niewątpliwie najbardziej zwraca­jące uwagę pióra ozdobne, które w całej pełni de­monstruje w czasie toków. Samiec ma zielono-niebieską głowę o purpurowym połysku, a na niej osadzona jest korona z piór. Grzbiet mieni się zielono i niebiesko, a spód jest czarny. Skrzydła są biało-czarne, ogon i lotki brązowe. Pióra długiego, tworzącego tren ogona, stanowiące wspaniałą ozdobę pawia, są zielone z brązowo-zielono-nie-bieskimi „pawimi oczkami". Ściśle mówiąc, nie są to właściwe pióra ogona, lecz wydłużone jego po­krywy. W towarzystwie samicy paw unosi swą ozdobę do góry i rozpościera ją wachlarzowato Swej samicy paw zawsze przedstawia piękną górną powierzchnię piór. Od tyłu, poniżej opu­szczonych skrzydeł, widać rdzawe zabarwienie lotek i stosunkowo krótkie pióra ogona, które również uniesione są pionowo w górę [439]. Ojczyzną pawia są Indie. Jako ptak ozdobny był on hodowany nie tylko w Azji, ale również w Europie i Ameryce. U nas uważa się go nie tyle za symbol piękna, co raczej pychy, być może dlatego, że żyje w niezgodzie z innymi ptakami domowymi. Nie­rzadko w hodowli domowej pojawiają się osobniki białe W gęstych puszczach Półwyspu Malajskiego. Su­matry i Borneo tyje argus W odróżnieniu od większości bażantów jego upie­rzenie pozbawione jest metalicznego połysku, ale mimo to jego szata robi wspaniałe wrażenie. Ogólne ubarwienie jest szarobrązowe. lotki pierwszego rzędu są bardzo wydłużone, a ich szerokie chorą­giewki ozdobione regularnymi okrągłymi plamami. Cały przepych upierzenia uwydatnia się dopiero w czasie tańców godowych samca, odbywanych w rozproszonym świetle gęstwin puszczy. Urody dodają mu wydłużone środkowe pióra ogona Długość ciała samca może dochodzić do 2 m. Interesujące jest, że samica składa tylko 2 jaja, co jest wyjątkiem wśród kuraków, oraz to. że argusy nie mają gruczołu kuprowego. Podobnie skromne, szare upierzenie ma również wie-loszpon zwyczajny którego wydłużone sterów­ki, skrzydła i barkówki ozdo­bione są zielonymi, biało obrzeżonymi „oczami". Sa­mica jest mniejsza od samca i ma mniejsze i mniej wy­raźne „oczy". Gatunek ten tworzy liczne rasy. Występu­je w Indiach Zagangesowych. W czasie toków samiec unosi ogon pionowo do góry i roz­pościera go, podobnie jak skrzydła, w kształt wachlarza. Wygląd hoacyna jest tak niezwykły, że utworzono dla niego odrębną rodzinę Opisthocomidae, do której on sam należy. Ma szczupłe ciało o długości 60 cm, silne nogi z mocnymi pazurami oraz długi i szeroki ogon. Duży, mocny dziób dziwnie wygląda na tle małej głowy, którą ozdabia długi, rozwichrzony pióro­pusz. Wierzch ciała jest ciemnobrązowy, z poje­dynczymi piórami obrzeżonymi jasnożółto, a spód ciała jasnordzawy. Ojczyzną tego ptaka jest pół­nocno-wschodnia część Ameryki Południowej. Żyje w gęstych lasach nad brzegami rzek, gdzie obecność swoją zdradza ochrypłymi dźwiękami. Jego pokarm stanowią liście, pączki i owoce, które rozdrabnia nie w żołądku mięśniowym, lecz w du­żym, silnie umięśnionym dwuczęściowym wolu sięgającym po grzebień mostka. Hoacyn jest słabym lotnikiem, chociaż jego skrzydła nie są w najmniej­szym stopniu uwstecznione. Gniazda zakładają te ptaki gromadnie, na niewielkich drzewach i krze­wach, nisko nad wodą. W gnieździe znajduje się 2-3 kremowe, ciemno nakrapiane jaja. Pisklęta pokryte czerwonobrązowym puchem długo prze­bywają w gnieździe. Gdy zostaną spłoszone, wó­wczas opuszczają na jakiś czas gniazdo i wspinają się po gałęziach za pomocą nóg i skrzydeł opatrzo­nych pazurami, a niekiedy w ucieczce skaczą nawet do wody. Występowanie u nich pazurów na skrzy­dłach jest jedynym przypadkiem w świecie ptaków. Z wiekiem pazury zanikają i u dorosłych hoacynów w ogóle się nie zachowują.