Reklama
A A A

Głupta­ków

Siedem gacunków większych, długoskrzydłych i długoogonowych ptaków tworzy rodzinę głupta­ków . Ich cechą charakterystyczną są krótkie nogi, których cztery palce są połączone błoną pływną. Na gardzieli mają one małą łysą plamę gardzielową, a na twarzy inne łysiny. Głupta­ki są mieszkańcami cieplejszych mórz, występują lednak także i w strefie umiarkowanej. Biało ubarwiony głuptak pospolity wielkości gęsi. ma czarne końce skrzydeł. Gnieździ się on w wielkich koloniach na stromych skałach wybrzeży północnoatlantyckich. Bardzo rzadko, przeważnie zagnany sztormem, pojawia się nad wodami słodkimi. Wspaniałym lotem szy­bowcowym, tylko od czasu do czasu poruszając skrzydłami, unosi się nad powierzchnią morza i nur­kuje: za dostrzeżoną zdobyczą, którą przeważnie są ryby i głowonogi. W trakcie nurkowania ma on dziób wyciągnięty ku przodowi i zagięte skrzydła. Głuptak ma pod skórą system komór powietrznych, łagodzących skutki zderzenia się z powierzchnią wody po locie nurkowym z wysokości 20—30 m. Pod wodą porusza się bardzo szybko za pomocą nóg i skrzydeł, zagłębiając się na 20 m. Zdobycz przytrzymuje długim, klinowatym dziobem, na przodzie ząbkowanym. Samce i samice są jednako­wo ubarwione, natomiast młode ptaki są brązowe w jasne plamy.Rodzina skrzydłoszponów jest już zaliczana do rzędu blaszkodziobych różni się jednak od innych jego przedstawi­cieli bardzo gęstym upierzeniem, głową i dziobem zbliżonymi do kurzych oraz szponami rogowymi na skrzydłach, w okolicy stawu łokciowego. Skrzydłoszpon żyje w pobliżu wody w tropikalnych rejonach Ameryki Południowej. Ma on ponad 80 cm długości i mimo krępego i ociężałego ciała jest dość dobrym lotni­kiem. Ubarwienie piór jest ciemnobrązowe, głowa jaśniejsza, a spód ciała biały. Staw łokciowy uzbro­jony jest w dwa szpony. Osobliwą ozdobą głowy jest rogowy, zagięty ku przodowi wyrostek o dłu­gości niekiedy do 15 cm. Spokrewniona ze skrzydłoszponem cristoto ma na szyi jeden czarny i jeden jasny prążek, a waży około 3 kg. Jej ojczyzną są wielkie równiny w dorzeczach południowoamerykańskich. Nieco mniejsza jest Chauna chavaría z północ­nej Kolumbii i Wenezueli, łatwa do odróżnienia po czarnej szyi. od której wyraźnie odcinają się białe policzki. Na ciemieniu ma ona czubek. Żyje nad zbiornikami wodnymi wśród lasów i chętnie biega po dywanie pływających roślin wodnych.z wyjątkiem bardzo nielicznych, wszystkie gatunki z rodziny kaczkowatych (Anotidoe). a jest ich pra­wie 200, umieją pływać, na co wskazuje błona pływna między trzema palcami skierowanymi do przodu, a liczne ptaki znakomicie nurkują, i to nie tylko z lotu nurkowego, ale i bezpośrednio z po­wierzchni wody. Ich lot z wyciągniętą do przodu szyją jest szybki i wytrwały, ale muszą mieć długi rozbieg, zanim poderwą się z wody. Najbardziej charakterystyczny jest dziób: szeroki i płaski, obrzeżony unerwioną skórą, a od środka zaopatrzo­ny w rogowe blaszki, stanowi sprawnie działające sito. Za pomocą języka i dzioba, który zaopatrzo­ny jest po bokach w rogowe ząbki, ptak odcedza z wody stałe cząstki pokarmu. Ojczyzną przedsta­wicieli tej rodziny są wody słone i słodkie całego świata, z wyjątkiem Antarktydy.