A A A

Nury

Gęste, nie przepuszczające wody, silnie natłuszczo­ne upierzenie znakomicie chroniące również przed chłodem, oraz umięśnione nogi o palcach Spiętych błoną wskazują, że nury są przystoso­wane do życia w wodzie. Są one mistrzami w nurko­waniu, moją więc szybko i wytrwale podążać za zdobyczą, którą stanowią przede wszystkim ryby. W razie niebezpieczeństwa nury potrafią, podobnie jak i perkozy, po prostu nagle zniknąć pod wodą. Na ląd, po którym poruszają się bardzo niezgrabnie, wychodzą tylko w okresie lęgowym. Latają lepiej niż wskazywałyby na to ich krótkie, wąskie skrzy­dła. W trakcie wędrówek z lęgowisk, znajdujących się nad północnymi morzami w tundrze Ameryki i Eurazji, na zimowiska położone bardziej na po­łudnie pokonują w szybkim, prostoliniowym locie wiele tysięcy kilometrów. Najpiękniejszym ubarwieniem odznacza się nur czarnoszyi mający długość 65 cm, a ważący około 2 kg. W szacie godowej głowa i tył szyi są łupkowoszare, gardło jest zupeł­nie czarne, a na czarnym grzbiecie świecą w okolicy łopatek czarno prążkowane, duże białe plamy. Zupełnie odmienne jest ubarwienie zimowe - szare na grzbiecie, a białe na spodzie ciała - charaktery­styczne także dla młodych, rocznych i dwuletnich ptaków. Nur ten wytrzymuje pod wodą około dwóch minut, pokonując w tym czasie odległość do S00 metrów.Nur białodzioby jest naj­większy spośród czterech gatunków należących do tego rzędu. Osiąga on ciężar 4 kg, a długość 75 cm. W szacie godowej dorosłe ptaki mają głowę i szyję czarną, zaś boki szyi pokryte czarnobiałymi plam­kami. Na czarnym grzbiecie rozsiane są czworo­kątne białe plamy. Zasięg tego gatunku rozciąga się od północnej Kanady do Alaski, a na Syberii do Nowej Ziemi. Na ilustracji , widzimy nura rdzawoszyjego (Gavìa stellata), najmniejszego przedstawiciela rzę­du, w szarym, zimowym upierzeniu. Na szarym tle widoczne jest białe nakrapianie. W szacie godowej ma on gardło rdzawe. Nur ten żyje na północy Starego i Nowego Świata. Gdy wody zamarzną, przenosi się na południe i wówczas spotkać go można na niezamarzających wodach Europy środ­kowej.Pod względem trybu życia podobne do nurów są perkozy , których 20 gatunków występuje we wszystkich częściach świata. Błona pływna tych ptaków nie jest jednolita, lecz otacza każdy palec z osobna szerokim płatkiem. Na pod­kładzie z trzciny perkozy budują z roślin wodnych pływające gniazda. Jaja są jednobarwne. Niektóre gatunki mają w szacie godowej na głowie pióro­pusze lub kryzy z ozdobnych piór. Stałym zwycza­jem tych ptaków jest w razie opuszczenia gniazda przykrywanie złożonych 3-8 jaj, co zabezpiecza je przed wzrokiem wroga. Pisklęta wkrótce po wy­kluciu się z jaj potrafią pływać i nurkować, jednakże robią to tylko w szczególnych okolicznościach.Pierwszy okres życia spędzają one na grzbiecie rodziców, którzy nawet nurkują wraz z nimi. Głównym pokarmem perkozów są ryby, żaby i owady wodne.Najlepiej znanym przedstawicielem tego rzędu jest występujący u nas perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) , którego zasięg obejmuje wody słodkie i morza Eurazji, Afryki, Australii, Tasmanii i Nowej Zelandii. Od kaczek można łatwo go odróżnić, gdyż ma smukłą szyję, kryzę, obejmującą na wiosnę całą głowę, oraz dwa czubki z piór na głowie . Ubarwienie grzbietu jest czarnobru-natne, a spodu ciała srebrzystobiałe. Upierzenie zimowe jest skromniejsze . Właściwy rozród poprzedzają ceremonialne zaloty, które odbywają się w wodzie i składają z szeregu kolejnych faz. W pływającym gnieździe samica składa 3-4 śnieżno­białe jaja , które w czasie wysiadywania nabie­rają brązowego zabarwienia od rozkładających się roślin. Pisklęta wykluwają się po 25 dniach. Perkozy latają niechętnie, gdy jednak wzbiją się już w po­wietrze, lecą szybko w linii prostej. Europejskie perkozy zimują w Afryce.