A A A

Rodzina czapli

Rodzina czapli obejmuje około 60 ga­tunków. Czaple są rybożerne. jednakże nie gardzą jaszczurkami, myszami i żabami. Z głową wciągniętą w ramiona czaple siedzą bez ruchu nad płytką wodą i. wyrzucając od czasu do czasu błyskawicznie szy­ję, w ostro zakończony dziób, niby w szczypce, chwytają ofiarę. W locie, w przeciwieństwie do bocianów latających z wyciągniętą szyją, czaple mają szyję zgiętą w kształcie litery S.W okolicach bogatych w zbiorniki wodne spoty­kamy często czaplę siwą wielkości niewyrośniętego bociana. Przeważnie gnieździ się ona wraz z innymi gatunkami w wielkich koloniach - czaplińcach. W zasadzie gniazdo należy do jednej czapli. Na ilustracji przedstawiony jest wycinek kolonii zamieszkałej przez czaple siwe, ślepowrony i czaple nadobne. W tym przypadku gniazda są umieszczone nisko nad wodą, mogą jednak również być budowane w koronach starych, wysokich drzew albo bezpośrednio w zaroślach trzcin. Sa­miec wybiera miejsce i buduje podstawę gniazda. Następnie przyzywa samicę i oboje wykańczają gniazdo zbudowane głównie z gałązek W czasietoków, budowy gniazda lub gdy zmieniają się osobniki wysiadujące jaja, każda para zachowuje obyczaje ceremo­nialne, wykonując określone ruchy, demonstrując ozdob­ne pióra i wydając odpo­wiednie dźwięki. W lęgu znajduje się 4-5 turkusowych jaj, które wysiadują oba ptaki przez 25-28 dni, zmieniając się na gnieździe co 4-6 godzin . Rodzice pozostają na gnieździe jeszcze przez pe­wien czas po wykluciu się młodych, osłaniając je od deszczu i chłodu, które po­wodują zawsze poważne stra­ty wśród piskląt. Początkowo pisklęta karmione są półstra-wionym pokarmem z dzio­ba do dzioba, później z wola niemal świeżymi rybami i in­nym pokarmem zwierzęcym, który młode trawią samo­dzielnie. Około siedmiu ty­godni przebywają młode w gnieździe, zanim odważą się je opuścić. Wówczas są już dobrze opierzone i po­dobne do rodziców . Jeśli zima jest łagodna, niektóre czaple siwe pozostają u nas, jednakże z reguły zimują w krajach śródziemnomors­kich, a niektóre zalatują na­wet do Afryki zachodniej.Po zakończeniu okresu wysiadywania czaple zbie­rają się w większe lub mniejsze grupy i nieruchome jak posągi czatują na zdobycz nad płytkimi wodami. Często spotyka się je również przycupnięte na brzegu wody, gdzie wypoczywają . W jesieni widuje się czaple także na polach, gdzie polują na gryzonie polne. Ojczyzną czapli siwej jest Europa i spory szmat Azji środkowej i południowej, a gnieździ się ona również w Afryce i na Mada­gaskarze.Od centralnych rejonów Stanów Zjednoczonych aż do Argentyny rozciąga się. zasięg amerykańskiego odpowiednika naszej czapli nadobnej - , W wielu okolicach jest ona jeszcze i dziś prze­śladowana jako posiadaczka wspaniałych piór, piękniejszych jeszcze niż u gatunku europejskiego. W okresie mody na rajery przy kapeluszach dam­skich bliska wytępienia była czapla biała Tysiące dorosłych ptaków były odstrze­liwane wraz z młodymi bezpośrednio przy gniaz­dach. Jej zasięg obejmuje Europę południową, Azję południową i południowo-wschodnią, Wyspy Sun-dajskie, Afrykę, Australię, a w Ameryce strefę ciągnącą się od południa Stanów Zjednoczonych do południowej Argentyny. W Europie gatunek ten przetrwał tylko dzięki bardzo ostrym prze­pisom ochronnym, jednakże nawet w okolicach szczególnie bogatych w różne gatunki czapli, jak na przykład delta Dunaju lub jeziora węgierskie, występuje rzadko. Jest to okazały ptak wielkości czapli siwej, mający widoczne z daleka lśniące pióra, więc łatwo wpada w oko żądnych zdobyczy kłusow­ników. W okresie gniazdowania ozdobne pióra na grzbiecie czapli, których jest około 50, osiągają długość do 50 cm. Dziób w tym okresie jest czarny, w zimie żółty, podczas gdy nogi są czarne przez cały rok. Gniazda budowane są z trzciny na krzewach lub drzewach Czapla złotawa na pierwszy rzut oka przypomina jaśniejszego modronosa, jest jednak nieco większa i ma krótszy dziób. W okresie gniazdowania ma na głowie czub z piór. Grzbiet i gardziel mają kolor rudobrązowy. W przeciwień­stwie do innych czapli nie jest ona tak silnie zwią­zana z wodą, lecz przebywa często na polach, chwytając owady. Spotyka się ją takie na łąkach i stepach. Chętnie spaceruje między pasącymi się krowami, jak również wśród stad dzikich zwierząt, siadając często na grzbiecie wędrujących osobni­ków. Łowi wówczas owady, zwabiane przez pasące się ssaki. Gnieździ się w koloniach. Jej ojczyzną była początkowo Europa południowa, północno-zachodnia Afryka, rejony na południe od Sahary oraz południowe części Azji. W 1930 r. odkryto stado tych czapli w Gujanie Brytyjskiej. Powstało ono prawdopodobnie z pojedynczych okazów, które przeleciały Atlantyk. Bardziej prawdopodob­ne jest to, że zagnały je sztormy. Kolonia powię­kszała się bardzo szybko, a ptaki rozprzestrzeniały się ku północy i południowi, tak że wkrótce za­siedliły wyspy na Morzu Karaibskim. W 1950 r. zaczęły gnieździć się na Florydzie, a w 1958 r. w Kolumbii.Czapla purpurowa jest nieco mniejsza od swej siwej krewniaczki. Piersi, brzuch i uda są u niej rdzawe, podobnie jak czarno prążkowana szyja. Grzbiet starych ptaków jest szary, podczas gdy u młodych rdzawoczerwony, a spód ciała jaśniejszy. Zasięgi obu gatunków po­krywają się ze sobą. jedynie czapla purpurowa nie sięga tak daleko na północ. W Europie północną granicę jej gnieżdżenia stanowi Czechosłowacja i Holandia. Dość licznie żyje ona nad gęsto zaroś­niętymi wodami Europy południowej i wschodniej. Lubi otwarte krajobrazy, a gnieździ się przeważnie pojedynczo, rzadziej w małych koloniach, wśród trzcin, niekiedy na drzewach. Zaraz po powrocie z zimowisk ptaki szukają odpowiednich miejsc na gniazda w starych, zeszłorocznych zaroślach trzci­ny. Niedługo potem w gnieździe zbudowanym z gałązek i łodyg leży już 4-5 błękitnych jaj. Przez 24—28 dni wysiadują je na zmianę oba dorosłe ptaki. Młode, opierzone czaple purpurowe w razie niebezpieczeństwa opuszczają gniazdo i cicho jak duchy wpełzają między trzciny. W pokarmie tego gatunku przeważają ryby. Zarówno dorosłe, jak i młode ptaki w chwili przestrachu przyjmują postawę odstraszającą: wyciągają szyję, kierując dziób do góry, podobnie jak czyni to bąk .Czapla purpurowa jest nieco mniejsza od swej siwej krewniaczki. Piersi, brzuch i uda są u niej rdzawe, podobnie jak czarno prążkowana szyja. Grzbiet starych ptaków jest szary, podczas gdy u młodych rdzawoczerwony, a spód ciała jaśniejszy. Zasięgi obu gatunków po­krywają się ze sobą. jedynie czapla purpurowa nie sięga tak daleko na północ. W Europie północną granicę jej gnieżdżenia stanowi Czechosłowacja i Holandia. Dość licznie żyje ona nad gęsto zaroś­niętymi wodami Europy południowej i wschodniej. Lubi otwarte krajobrazy, a gnieździ się przeważnie pojedynczo, rzadziej w małych koloniach, wśród trzcin, niekiedy na drzewach. Zaraz po powrocie z zimowisk ptaki szukają odpowiednich miejsc na gniazda w starych, zeszłorocznych zaroślach trzci­ny. Niedługo potem w gnieździe zbudowanym z gałązek i łodyg leży już 4-5 błękitnych jaj. Przez 24—28 dni wysiadują je na zmianę oba dorosłe ptaki. Młode, opierzone czaple purpurowe w razie niebezpieczeństwa opuszczają gniazdo i cicho jak duchy wpełzają między trzciny. W pokarmie tego gatunku przeważają ryby. Zarówno dorosłe, jak i młode ptaki w chwili przestrachu przyjmują postawę odstraszającą: wyciągają szyję, kierując dziób do góry, podobnie jak czyni to bąk .