Reklama
torby papierowe
A A A

Rodzina szczudłaków

Miłymi, czarno-białymi ptakami wielkości gołębia są przedstawiciele rodziny szczudłaków obejmującej 7 gatunków. Są to bardzo dobrzy lotnicy, chociaż nie wskazują na to ich zdumiewająco długie nogi z palcami połączonymi błoną pływną. Cienkimi, zagiętymi ku górze dzio­bami poszukują w płytkiej wodzie i dennym mule pokarmu złożonego z larw owadów i skorupiaków. Szablodziób o dłu­gości ciała 43 cm, zamieszkuje wybrzeża Europy i Azji zachodniej, ale spotyka się go także nad wodami słonawymi. Wierzch głowy, przepaski na skrzydłach, jak również zagięty ku górze dziób są czarne Gniazdo zakłada na niskich wydmach piaszczystych lub gliniastych Lekkie wygięcie dzioba ku górze widać już u świeżo wylęgłych młodych Jeszcze dłuższym dziobem odznacza się szczudłak , którego długość ciała wynosi 38 cm. Czarny wierzch głowy jest cechą samca w szacie godowej. Głowa samicy jest całkowicie biała. W locie wi­doczne są czerwone nogi wy­stające 13 cm poza krawędź ogona Gatunek szero­ko rozprzestrzeniony w cie­plejszych strefach Europy, Azji, w południowej Afryce i w Australii.Szczudłak północnoame­rykański gnieździ się w południowych stanach USA oraz w Ameryce Środkowej i Południowej po Peru i Bra­zylię. Charakteryzuje się czysto białym czołem, które jaskrawo odbija od czarnych boków i wierzchu głowy. Niektórzy ornitolodzy uważają go jedynie za rasę naszego szczudłaka. Do rodziny żwirowców należy pija-wik gnieżdżący się na brzegach afrykańskich strumieni - od Senegalu do Nilu. Swe jaja. których w gnieździe jest 2-4, okry­wa dla bezpieczeństwa warstwą piasku. Z powodu tego obyczaju przez długi czas nie znano jaj tego ptaka. Wierzch głowy, grzbiet i środek piersi są czarne, skrzydła i barkówki szare, a gardło i prążki nadoczne. sięgające aż na tył głowy - białe. Długość ciała wynosi 22 cm.U towarzyskiego żwirowca obrożnego długości 23 cm, zewnętrzne ste­rówki są o 5 cm dłuższe od wewnętrznych. Wierzch ciała jest oliwkowy z białym kuprem i białymi kra­wędziami ogona, czerwono-żółte podgardle obrze­żone jest czarną opaską. Spód ciała jest żółtawy. Gnieździ się w niewielkich koloniach, najchętniej na wyschniętym mule w pobliżu wody. Zamieszkuje ubogie w roślinność równiny, suche łąki i ugory w Europie południowej, Azji południowo-zachod-niej, w Indiach i Afryce. Kulon najlepiej lubi suche miejsca i nieużytki rzadko porośnięte roślin­nością. Występuje w Europie południowej i środko­wej, w Afryce północnej oraz w Azji południowej i środkowej. Rozpoznać go można po żółtobrązo­wym ubarwieniu, wskazującym na jego związki z terenami piaszczystymi i gliniastymi. Rodzina kulonów (Burhinidae) wyróżnia się stosunkowo dużą głową, długimi nogami i dużymi, żółtymi, przystosowanymi do widzenia o zmroku „sowimi" oczami. Silne stopy wskazują, że są to dobrzy biegacze. Prowadzą życie nocne. Pochwodzioby (Chionididae) są śnieżnobiałe, gęsto opierzone, krępe, wielkości gołębi. Wystę­pują na wyspach między Antarktydą a Południową Ameryką. Pochwodziób biały podobnie jak inne gatunki tego rodzaju, ma u nasady dzioba siodełkowatą płytkę rogową, która przykrywa otwory nosowe. Przednie palce połączone są wąską błoną, a palec tylny jest dobrze rozwinięty. Nagą przestrzeń między dziobem a okiem pokrywają brodawki szczególnie silnie wykształcone u samca. Zjadają wszystko, co znajdą w swym otoczeniu: drobne zwierzęta morskie, jaja ptaków, padlinę i odpadki. Typ ptaków, który poznaliśmy przy omawianiu rzędu rurkonosych, spotykamy teraz znowu. Charakterystyczne cechy tych ptaków to szczupłe ciało, wąskie, długie, ostro zakończone skrzydła, świetne opanowanie sztuki szybowania, jak rów­nież typowe dla ptaków morskich szare, białe, czarnobiałe lub brązowe ubarwienie. Spód ich ciała jest biały, co stanowi ubarwienie maskujące, spra­wiające, że ryba dostrzega drapieżnika, gdy już jest za późno. Ptaki z tej grupy są średnich rozmiarów, mają wydłużone lotki, a ich skrzydła osiągają dużą rozpiętość. Palce połączone są błoną pływną. Pierzą się dwa razy w roku, a upierzenie letnie różni się barwą od zimowego. Często gnieżdżą się stadnie, niekiedy tworząc duże kolonie. Młode bardzo szybko po wykluciu się potrafią biegać, ale są przez długi czas karmione przez rodziców z dzioba do dzioba. Należy tu 85 gatunków wy-drzyków, mew i rybitw. Do rodziny wydrzyków zaliczamy 4 gatunki zamieszkujące Antarktydę oraz północne obszary Eurazji i Ameryki Północnej, a w jesieni pojawiające się i na naszych wybrzeżach. Cechuje je dziób z czterodzielną pokrywą rogową i hako­wato zakrzywionym szpicem, ciemne upierzenie i dwie wydłużone środkowe sterówki. Charakte­rystyczne są również silnie załamane skrzydła.łowią one samodzielnie ryb, ale częsco odbierają je innym ptakom. Znakomici lotnicy, przewyższający wszystkie inne ptaki, prześladują tak długo alki, mewy czy kormorany, aż te wypuszczą swą zdo­bycz. Oczyszczają brzegi z padliny, a w okresie lęgowym rabują jaja i pisklęta innym ptakom. Sa­mica składa zwykle 2 jaja umieszczając je w zagłę­bieniu w mule; wysiadują rodzice na zmianę przez 3-4 tygodnie.Jedynym gatunkiem ptaka, który żyje i gnieździ się zarówno w Arktyce, jak i na Antarktydzie, jest skua długości 58 cm, brązowo ubarwiony, z białą plamą na skrzydle zło­żonym i białym lustrem na skrzydle rozpostartym. Wydrzyk długosterny jest najmniejszym przedstawicielem rodziny. Ma on 53 cm długości wraz z obiema bardzo długim i środkowymi sterówkami, o 20 cm dłuższymi od innych. Gnieździ się w tundrze eurazjatyckiej i północnoamerykańskiej, a na zimę wędruje do Europy południowej i Azji południowej, zaś osob­niki amerykańskie - do Chile i Argentyny. Jasne piersi i wąskie, długie sterówki środkowe, których brak jest u młodych ptaków, są charakterystyczny­mi cechami tego gatunku ułatwiającymi rozpozna­nie tego ptaka w locie Najlepiej znana jest mewa śmieszka (Larus r/dr -bundus) o czerwonym dziobie i nogach oraz czar­nych końcach skrzydeł. Czekoladowa, a w zimie biała głowa jest charakterystyczną cechą stroju godowego Młode ptaki, niedojrzałe płciowo, mają wierzch brązowawy, a koniec ogona ozdobiony czarną przepaską W koloniach mew gniazda leżą jedno tuż koło drugiego. Zbu­dowane są one z pędów roślin wodnych i zawierają 2-3 brudnozielone, nakrapiane jaja Ojczyzna mewy śmieszki jest Europa i umiarkowana strefa Azji. Jest ona gatunkiem wędrownym, zimującym przeważnie w Europie południowej, Afryce pół­nocnej i południowej Azji. Żywi się rozmaitymi organizmami wodnymi, nie gardzi drobnymi ry­bami, chętnie zjada też pokarm roślinny. Dla rol­nictwa jest ptakiem bardzo pożytecznym, gdyż na polach tępi rozmaite szkodliwe owady, larwy, nicienie i mięczaki. Nieco większa jest mewa czarnogłowa która w sza­cie letniej ma głowę aż do połowy szyi zupełnie czarną. W locie pokazuje ona czysto białe końce skrzydeł, bez czarnych końców. Obszar gniazdowy tego gatunku ograniczony jest do wybrzeży Morza Czarnego, gdzie two­rzy duże kolonie Zna­leziono także jej gniazda na Węgrzech i na pustyni Gobi.Mewa pospolita jest nieco większa od śmieszki, ma zielonożółty dziób i stopy. Upierzenie dorosłych ptaków jest z wierzchu szare, poza tym białe, młode zaś są szarobrązowe Gdy tylko mewy te znajdą się na swych terenach gniazdowych, zaczynają niezwykle ceremonialne zaloty, w których bierze udział wiele ptaków. Po­jedyncze pary stoją obok siebie, ptaki podnoszą dziobem kamyk lub źdźbło i rzucają za siebie, wygrzebują symboliczne zagłębienie gniazdowe, udają podawanie pokarmu, podczas gdy partner równie symbolicznie go przyjmuje. W zagłębieniu gniazdowym samica składa 3 jaja, których wysiady­wanie trwa 26 dni Po około 8 tygodniach młode ptaki mogą już latać. Szeroko rozprzestrze­niona w Anglii, Skandynawii, północnej Azji i w północno-zachodniej części Ameryki Północnej. Najpospolitszym gatunkiem jest mewa srebrzysta wierny towarzysz statków na morzu. Jest ona podobnie ubarwiona jak poprzednio opisany gatunek, osiąga jednak wielkość myszołowa. Jej mocny, żółty dziób ma na końcu dolnej połowy czerwoną plamę, która wskazuje pisklętom, gdzie mają kierować dziób w czasie karmienia. Pisklęta są ubarwione brązo-wawo Gnieździ się zwykle na rumowiskach nadbrzeżnych, piaszczystych plażach i w niskiej trawie nadmorskiej, tworząc kolonie. Gniazda za­kłada też na dachach domków rybackich. Jeśli się wypełzają z gniazda, są przyzywane przez rodziców specjalnym okrzykiem oznajmiającym karmienie Mewy srebrzyste nie gardzą padli­ną, zjadają robaki, kraby, ślimaki, a także jaja i pisklęta z gniazd swych sąsiadów.