A A A

Sowy

Nasz rodzimy puszczyk może być upierzony szaro lub brązowo. Osiąga długość 42 cm. Oczy ma ciemnobrązowe . jest ptakiem osiadłym, zamieszkującym lasy, parki i zadrzewienia śródpolne. W dzień kryje się w dziuplach i szczelinach. Młode puszczyki wyklu­wają się z zamkniętymi oczami i uszami, a pokryte są ciemnym puchem, z którego rozwija się upierze­nie przejściowe Ojczyzną puszczyka jest Europa, Syberia zachodnia i południowa Azja. Większy jego krewniak, okazały puszczyk uralski mierzący 61 cm, ma dłuższy ogon i jest jaśniej ubarwiony. Zamieszkuje pół­nocną Eurazję, w Polsce spotyka się go w Karpatach i dość licznie na Mazurach. Gnieździ się w dziuplach. Włochatka o długości 25 cm, jest ziemistoszara z białawymi plamkami. Jej twarz obramowana jest wyraźną białą szlarą. Zamieszkuje lasy górskie Europy środkowej i za­chodniej, Azji i Ameryki Północnej. Pojedynczo spotkano ją pod Opolem. Większość sów jest bardzo skromnie ubarwiona. Wyjątkiem jest murukutu o brązowym grzbiecie i żółtawym spodzie, która na czarnej głowie ma biały rysunek w formie okularów. Pisklęta pokryte są białym puchem i mają czarną maskę na twarzy. Żywi się drobnymi kręgowcami oraz krabami. Niekiedy rozdziera wiszące gniazda kacyków, aby pożreć ich pisklęta. Zamieszkuje obszar od Meksyku do północnei Argentyny. Pójdźka mająca tylko 22 cm długości, chętnie trzyma się w pobliiu osiedli ludzkich i poluje w dzień. Nogi jej są słabo opierzo­ne, a szlara ledwie zaznaczona. Na ciemnobrązo­wym wierzchu znajdują się liczne jasne plamki. Typowe dla niej są głębokie dygi, które wykonuje w razie zaniepokojenia. Występuje w umiarkowa­nej strefie Azji, Europy i Afryki północnej, tworząc szereg ras geograficznych, z których pójdźka kaspijska z jasno-rdzawym upierzeniem przystosowana jest do życia w pustyniach i półpustyniach Azji środkowej. Nasza sóweczka należy do najmniejszych sów, gdyż ma zaledwie 16,5 cm długości. 12 jej ras występuje w Europie, Azji, Afryce i Ameryce. Ubarwiona jest podobnie do pójdźki, ale siedząc nie jest tak wyprostowana, jak inne sowy. W razie zaniepokojenia kiwa trzy­manym poziomo ogonem. Występuje w górskich lasach Europy środkowej oraz w lasach Europy północnej i Syberii. Upierzenie sowy śnieżnej jest śnieżnobiałe z ciemnym rysunkiem. Spo­tyka się ją w tundrze Starego i Nowego Świata. Niekiedy spotyka się osobniki czysto białe Osiąga 54-66 cm długości, dorównuje więc niemal puchaczowi. Głównym jej pokarmem są zające polarne i lemingi. Ponieważ liczba tych gryzoni w tym samym rejonie zmienia się z roku na rok, sowa biała nie jest przywiązana do miejsca gniazdo­wania, lecz przenosi się z miejsca na miejsce na dużym obszarze. Również wielkość jej zniesienia uzależniona jest od liczebności lemingów, jaja składa w niewielkim zagłębieniu gruntu, bez­pośrednio na ziemi. Samiec przynosi wysiadującej samicy dziennie 2-4 lemingi. Różnice w wielkości poszczególnych młodych można łatwo dostrzec. Początkowo są one pokryte białym puchem prze­chodzącym w brązowe upierzenie przejściowe . Sowa jarzębata której wiel­kość waha się od 36 do 46 cm, przystosowała się do życia dziennego. Siedząc wysoko na drzewie rozgląda się za zdobyczą - drobnymi ptakami i ssakami. Ma długi, zaokrąglony ogon, ostro za­kończone skrzydła i ledwie widoczną szlarę. Wierzch jej upierzenia jest brązowy, spód biały z drobnym prążkowaniem. Biała twarz jest z bo­ków ciemno obramowana. Jej upierzenie nie jest tak delikatne i elastyczne jak u innych sów. Żyje w północnych lasach Europy, Azji i Ameryki. Puchacza nazywa się kró­lem nocy. Ma on długie uszka z piór i przypomina wielką sowę uszatą. Jest to największa sowa euro­pejska, o długości 66-71 cm i zwracających uwagę wielkich pomarańczowych oczach. Wierzch upie­rzenia jest rdzawy z brunatnymi plamkami, spód jasny z grubym podłużnym prążkowaniem i delikatnym poprzecznym. Gnieździ się w rozpadlinach skalnych, na urwiskach i w opuszczonych gniazdach dużych ptaków. Puchacz jest tak silny, że z łatwo­ścią pokonuje zająca. Do rodzaju Bubo należy ogó­łem 12 gatunków, z których 6 żyje w Afryce. Puchacz południowoazjatycki ma wyraźniejszą szlarę niż inne puchacze. jest jaśniejszy i mniejszy od naszego. Ulubionym jego pokarmem są dzikie kury. Wszystkie dzienne drapieżniki i wrony instynk­townie nienawidzą puchacza i gwałtownie go ata­kują, gdy tylko dostrzegą. Samotnie siedzący puchacz zwabia drapieżniki z całej okolicy. Wyko­rzystują to myśliwi. Sadzają puchacza na słupku i oczekują w ukryciu na drapieżniki i wrony, aby do nich strzelać. Niestety, polowania te przyczy­niły się w znacznym stopniu do wytępienia w Euro­pie wielu gatunków pożytecznych ptaków dra­pieżnych. W Ameryce Północnej spotykamy pokrewnego puchacza wirgińskiego osiągającego długość 90 cm. Wierzch jego upierzenia jest czarny z brunatnym cętkowaniem i szerokim prążkowaniem. Twarz obrzeżona jest czarno. Na ilustracji widzimy samicę z młodym w przejściowym upierzeniu. Występuje na Alasce i w północnej Kanadzie aż do cieśniny Magellana. Nie ma go na wyspach Morza Karaibskiego. Puchacz wirgiński występuje najchętniej na obsza­rach skalistych. Gniazda zakłada na występach skalnych lub w szczelinach. Samica składa jaja na gołej ziemi. O pożywienie troszczy się samiec. W pobliżu gniazda puchacza często można znaleźć zapasy pożywienia. Również ten gatunek jest aktywny przede wszystkim o zmroku. Z licznych ras, które gatunek ten tworzy w Ameryce, godny uwagi jest puchacz patagoński zamieszkujący Amerykę Po­łudniową od Ziemi Ognistej do Peru i Brazylii. Spód jego ciała jest gęsto prążkowany. Puchacz kaplandzki (Bubo capensis), gęsto nakrapiany na spodzie ciała, doić pospo­licie występuje w całej Afryce południowej i wraz z rasą Bubo zasiedla tereny Tanganiki i Kenii. Również i ten gatu­nek żyje w okolicach ska­listych, gnieździ się na ska­łach, rzadziej na drzewach. Jest jeszcze mniejszy niż jego krewniak amerykański. Niezwykle pięknie ubarwio­ny puchacz ciemnooki ma swe tereny łowieckie w gó­rach i na równinach wysp Archipelagu Malajskiego. W odróżnieniu od innych przedstawicieli rodzaju Bubo ma on dość słabo rozwiniętą szlarę i brązowe oczy. Jego drobne poprzeczne prążko­wanie jest szczególnie wy­raźne na uszach z piór. Na wierzchu upierzenie jego jest brązowoczarne z jasnym obrzeżeniem piór, od spodu białe lub jasnordzawe, na piersi ciemniejsze, delikatnie faliście prążkowane. Ma oko­ło 45 cm długości. Jego zdo­bycz stanowią węże i mniej­sze ptaki.Bliskimi krewniakami pu­chaczy są często ciemniej zabarwione sowy rybożerne których cechą są nieopierzone palce i częściowo tylko opierzony skok. Na spodniej stronie palców znajdują się rogowe kolce, które ułatwiają przy­trzymywanie śliskiej zdoby­czy: ryb, skorupiaków lub żab. U sów rybożernych szlara jest słabo zaznaczona. jest jednolicie rdzawa, na spodzie rzadko podłużnie prążko­wana. Ma wyjątkowo długie uszy z piór. Trzyma się prze­ważnie w pobliżu rzek, które dostarczają jej pokarmu. Wy­stępuje na Malajach .Bardzo podobna do pucha­cza, tylko znacznie mniejsza (o długości 36 cm) jest sowa uszata jej głowę zdobią również pęczki piór, które mogą być gładko skła­dane, tak że stają się prawie niewidoczne Ponieważ jej upierzenie przy­pomina barwą korę sosny, a ona sama potrafi stać się bardzo szczupła, łatwiej jest wziąć siedzącą na drzewie uszatkę za gałąź niż za ptaka Gnieździ się najchęt­niej w opuszczonych gniaz­dach wron lub drapieżników. Już u świeżo wyklutych piskląt widoczne są w puchu na głowie piórkowe uszka W razie niebezpieczeń­stwa młode ptaki przybierają postać odstraszającą, mającą wrogowi napędzić strachu. Z tej szarej kuli rozbłyskują tylko pomarańczowe oczy Sowa uszata jest pta­kiem bardzo pożytecznym, gdyż odżywia się prawie wy­łącznie gryzoniami polnymi. Jej ojczyzną jest Europa, lesista część Syberii oraz Ameryka Północna.Zupełnie inne wymagania środowiskowe ma sowa błotna jasny, zółtoszary ptak, o długości 38 cm, ze słabo widocznymi uszkami Wyszukuje ona otwarte tereny bez-drzewne, przede wszystkim bagna i torfowiska, gdzie zakłada gniazdo na ziemi, w trawie lub w trzcinach. Obszar jej występowania obejmuje całą Eurazję, z wyjątkiem południowych części, oraz prawie cały kontynent amerykański. Miłego, malutkiego syczka z krótkimi, tępymi uszkami, którego marmurko-wane szarobrązowe upierzenie tak zlewa się z korą drzew, ze trudno go odróżnić od gałęzi, spotyka się tylko w cieplejszych lasach liściastych Europy południowej i środkowej. Żywi się głównie większy